مرکز منطقه ای نمک زدایی و محیط زیست

تاریخچه و سوابق


مشکل کم آبی موضوعی جهانی است و سازمان ملل متحد آنرا جزء ده اولویت اصلی برنامه های خود تا 2015 قرار داده است[1].

مرکز منطقه ای انتقال علوم و فناوری همکاری منطقه ای اتحادیه کشورهای حاشیه اقیانوس هند یا
Indian Ocean Rim Association for Regional Cooperation Regional Centre for Science and Technology Transfer (IOR-ARC RCSTT)
با هدف حمایت از برنامه های توسعه سیاستها و منابع انسانی تحقیقات کاربردی و نیز حمایت از توسعه فناوریهای نو، همکاریهای مشترک و انتقال فناوری در کشورهای عضو و سایر کشورها در زمینه های زیر تشکیل شده است:
الف- تاسیس مرکز عالی با هدف تسهیل انتقال فناوری در سطح منطقه ای
ب- کمک به تجاری سازی دانش فنی و فناوری های دارای اهمیت استراتژیک در منطقه
ج- ایجاد مراکز ملی جهت حمایت از انتقال فناوری و هماهنگی پروژه ها در چارچوب خوشه ها و شبکه های منطقه ای شامل متنفعین علمی و صنعتی، در سطح داخلی و بین المللی
د- خدمت رسانی به عنوان پلی برای اتصال منطقه با مراکز عالی بین المللی مربوطه
ه- تسهیل توسعه فناوری های مشترک، انتشار و تجاری سازی آن در بین کشورهای منطقه
کشورهای عضو این اتحادیه عبارتند از:
         استرالیا
         کومور
         اندونزی
       ایران
        ماداگاسکار
         موریس
         عمان
         آفریقای جنوبی
         تانزانیا
         امارات متحده عربی
         بنگلادش
         هندوستان
         جزایر سیشل
         کنیا
         مالزی
         موزامبیک
         سنگاپور
         سریلانکا
         تایلند
         یمن
بعلاوه کشورهای چین، فرانسه، انگلستان، مصر، ژاپن و آمریکا به عنوان شرکای گفتگو در این اتحادیه عضو می باشند.وجود چنین اتحادیه ای با حضور برخی از اعضای دارای فناوری های پیشرفته در سطح جهان، می تواند از نظر انتقال فناوری های پیشرفته مربوط به نمک زدایی آبهای غیر متعارف و بکار گیری مجدد آن، به کشور کمک زیادی بنماید. متقابلاً، فناوری های موجود در کشور نیز قابلیت انتقال به کشورهای نیازمند آن را خواهد داشت.
خوشبختانه دفتر نمایندگی این اتحادیه در کشور، در سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران واقع شده است و چنین ارتباطی باید بصورت هوشمندانه مورد استفاده طرفین قرار گیرد.
يكي ديگر از همكاران بين المللي اين مركز بانك توسعه اسلامي (Islamic Development Bank) مي باشد. اين بانك تاكنون پرداخت بخشي از هزينه هاي برگزاري دو كارگاه آموزشي در زمينه نمك زدايي را تقبل نموده و همكاريهاي آتي را مورد توجه قرار داده است. يكي از كارگاهها در تاريخ تير ماه سال 1391 با دریافت کمک نقدی از بانک توسعه اسلامی برگزار شده است و ديگري در شهريور سال 1393 برگزار خواهد شد که موافقت بانک توسعه اسلامی با پرداخت بخشی از هزینه های مربوطه اخذ شده است (پيوست های شماره 3 و 4).
با توجه به سابقه همكاري سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران با سازمان همكاريهاي اقتصادي اكو (ECO) و       رايزني هاي انجام شده برنامه همكاري با اكو در راه اندازي اين مركز نیز در دست تدوين مي باشد.
اين مركز در کنار فعالیت های پژوهشی خود، در صدد ايجاد روابط منطقه اي با كشورهاي همجوار بوده و همکاری با مرکز منطقه ای انتقال علوم و فناوری همکاری منطقه ای اتحادیه کشورهای حاشیه اقیانوس هند و استفاده از
منابع انساني، فناوري و مالي ساير كشورها در راستاي اهداف ذكر شده می باشد.

طي مذاكرات متعدد با معاونت پژوهشي وقت وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و ظرفيت هاي موجود در زمينه پژوهش و ايجاد و توسعه فناوري و نيز ارتباطات بين المللي سازمان پژوهشهاي علمي و صنعتي ايران و ساير مراكز دانشگاهي كه به نوعي در اين زمينه فعال بوده اند شامل دانشگاه هاي سيستان و بلوچستان، صنعت آب و برق شهيد عباسپور، خليج فارس بوشهر، يزد،‌ دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي ساري، شهيد بهشتي و تربيت مدرس براي ايجاد مركز منطقه اي نمك زدايي از آب و پساب و نیز مسائل زیست محیطی تفاهم نامه اي چندجانبه منعقد گرديده است (پیوست1). ایجاد مرکز پیشنهاد شده به عنوان یکی از بازوهای علمی و فناوری مرکز منطقه ای موضوع تفاهم نامه می تواند به دستیابی به اهداف مدنظر کمک نماید. پیرو انعقاد این تفاهم نامه و به منظور همکاری با کشورهای منطقه در این زمینه، تفاهم نامه ای با مركز منطقه اي  علوم و انتقال فناوري اتحاديه كشورهاي  حاشيه اقيانوس هند منعقد گردید که طی آن امکان همکاری علمی و فناورانه با کشورهای عضو پیش بینی شده است (پیوست 2)

[1] http://www.un.org/waterforlifedecade/